Skala Likerta w ankietach i badaniach

Skala Likerta - buźki
Nowoczesne, graficzne podejście do prezentacji skali Likerta

Skala Likerta to popularna w badaniach 5-stopniowa skala odpowiedzi. Stosuje się ją w ankietach, aby uzyskać odpowiedź dotyczącą stopnia akceptacji zjawiska lub poglądu na określony temat. Została ona nazwana imieniem twórcy Rensisa Likerta amerykańskiego psychologa, pedagoga i socjologa, który wprowadził ją w 1932 r.

Skala Likerta – przykład

Najczęstszym zastosowaniem skali Likerta w ankietach jest mierzenie postawy wobec konkretnych problemów lub opinii na określony temat. Badany ma określić, w jakim stopniu respondent zgadza się z danym stwierdzeniem, do wyboru ma następujące odpowiedzi:

  1. zdecydowanie nie,
  2. raczej nie,
  3. nie wiem,
  4. raczej tak,
  5. zdecydowanie tak.

Reprezentacja graficzna samych odpowiedzi może przyjmować różne formy. Od tekstowych odpowiedzi po buźki z uśmiechami.

skala likerta - tekst
Tekstowa reprezentacja skali Likerta

Stosowanie opisów tekstowych przy skali Likerta nie jest tak intuicyjne, jak stosowanie obrazków. Użyteczność jest bardzo ważna, jeżeli zależy nam na wysokim współczynniku konwersji ankiety (czyli uzyskaniu dużej liczby odpowiedzi). Graficzna reprezentacja nie wymaga czytania poszczególnych odpowiedzi w pytaniu. Aktualnie obserwujemy duży wzrost popularności pytań ze skalą Likerta w formie graficznej.

Skala Likerta w ankietach

Skala Likerta - gwiazdki
Skala Likerta z użyciem gwiazdek

W naszym edytorze do tworzenia ankiet możemy stworzyć kilka typów pytań ze skalą Likerta:

  • Pytanie zamknięte z tekstowymi odpowiedziami,
  • Pytanie z buźkami.
  • Pytanie z ikonami (gwiazdki, serduszka itp.),
  • Pytanie z numerami 1-5,
  • Pytanie macierzowe – pozwalające na stworzenie kaskady pytań z odpowiedziami w skali 1-5.

Najlepiej sprawdzają się pytania z graficzną reprezentacją skali Likerta. Są one łatwo zrozumiałe dla odbiorców oraz bardzo dobrze wyświetlają się na urządzeniach mobilnych. Dodatkowo w przypadku urządzeń mobilnych gdzie ilość miejsca na ekranie jest mocno ograniczona, taka forma pytania okazuje się najlepszym możliwym rozwiązaniem.

Modyfikacje skali Likerta

Najczęściej spotykana jest 5-stopniowa skala Likerta, można też spotkać się z 7-stopniową. Ważne, aby była to liczba nieparzysta – tak, aby można było wybrać środkową wartość np. 3 (lub 4 w przypadku 7-stopniowej skali). Jest to związane z definicją skali Likerta, która mówi, że skala jest dwubiegunowa i interwałowa.

Dwubiegunowość oznacza to, że możemy wybrać środkową wartość i po każdej ze stron znajduje się przeciwstawna odpowiedź. Interwałowość oznacza, że mamy do wyboru określone odpowiedzi i nie możemy wybrać odpowiedzi pomiędzy. 7-stopniowa skala miała wprowadzić dokładniejszy pomiar. Sprawdzało się to w przypadku pojedynczych pytań, lecz im było więcej pytań tym dokładność pomiaru znacząco spadała.

Istnieje też modyfikacja polegająca na prezentacji tylko 4 odpowiedzi, bez środkowej opcji. Ma ona na celu wprowadzenie tzw. wymuszonego wyboru, co ma ograniczyć występowanie tzw. błędu tendencji centralnej – czyli zwykłego niezdecydowania osoby odpowiadającej.

Podsumowanie

Każdy z prezentowanych typów skali Likerta, jak i jej prezentacji ma swoje plusy i minusy. Jednak chciałabym zwrócić uwagę, że aktualnie ponad 60% ankiet jest wypełnianych na urządzeniach mobilnych, więc prezentacja na małych ekranach i aspekt użyteczności powinien być brany pod uwagę przy projektowaniu ankiety. Oczywiście w przypadku badań, gdzie bardzo istotna jest dokładność można skorzystać z większej skali.