Ocena pracownika – wzór, ankieta i przykłady

Ocena pracownika - wstęp do ankiety
Ocena pracownika – wstęp do ankiety

Ocena pracownika jest jednym z głównych narzędzi zarządzania zasobami ludzkimi inaczej HR’ami (Human Resources). Ocenę pracownika robimy, zanim zostaje on naszym pracownikiem, lecz po jego zatrudnieniu proces oceny dopiero się rozpoczyna i powinien trwać przez cały okres zatrudnienia.

W poniższym artykule przybliżymy zagadnienia związane z przeprowadzaniem oceny pracowniczej. Istotę stosowania anonimowych ankiet oraz zautomatyzowanego raportowania.

Ocena pracownika – opis

Pytania zamknięte w ocenie pracownika
Pytania zamknięte w ocenie pracownika

Ocena pracownika pozwala ocenić pracę wykonaną przez człowieka. Na ocenę składają się różne czynniki, są to czynniki ilościowe oraz jakościowe. Regularność tych badań jest bardzo istotna, gdyż nastawienie pracownika często się zmienia w czasie i rezultaty pracy mogą być całkowicie inne. Ocenianie pracowników ma też duży wpływ na pracę zespołu i diagnozowanie problemów we wspólnym funkcjonowaniu większej ilości osób. Ponadto system oceniania jest bezpośrednio powiązany z systemem motywowania pracowników i ma też wpływ na administrację – przyznawanie podwyżek, awansów i zwolnienia.

Wikipedia definiuje ocenę pracowników jako podstawowe narzędzie do zarządzania zasobami ludzkimi. Trudno się z tym nie zgodzić.

Krytycznym zadaniem jest właściwe przedstawienie przyczyn przeprowadzenia oceny. Pracownik, któremu zależy na rozwoju, może z oceny swojej pracy wyciągnąć wartościowe wnioski. Takie wskazówki mogą polepszyć jego sposób pracy, poprawić rezultaty i znacznie poprawić jego wynik przy najbliższej ocenie.

Ocena pracownika spełnia następujące funkcje w organizacji:

  • informacyjna – pozwala poznać pracownika ocenianego, jego spojrzenie na przełożonych, współpracowników, podwładnych i siebie samego,
  • ewaluacyjna – pozwala na podsumowanie dokonań pracownika w aspekcie ilościowym i jakościowym, jak pracownik wywiązywał się z przydzielonych mu zadań,
  • rozwojowa – pozwala na ocenę możliwości pracownika względem potencjalnego awansu lub otrzymania innych obowiązków,
  • motywacyjna – pozwala na wywołanie zachowań współzawodniczenia z innymi pracownikami lub sobą samym, pracownik dobrze zmotywowany chce z każdym rokiem osiągać lepsze rezultaty,
  • decyzyjna – pozwala podejmować decyzje kadrowe związane z awansami, zmianami zespołowymi lub zwolnieniami.

Istotę przeprowadzania ocen pracowniczych powinni poznać nie tylko osoby ją przeprowadzające, ale również badani pracownicy.

Opisowa Ocena pracownika vs. zamknięta

Klasyczne formularze oceny pracowniczej wypełniane pisemnie pozwalały na opisową ocenę badanego pracownika. Dziś ta forma została znacznie poprawiona. W dobie internetu ankiety online stały się standardem w ocenie pracowniczej.

Stanowczo odchodzi się od opisowej oceny pracownika ze względu na dłuższy czas wypełniania, mniejszy obiektywizm i precyzję odpowiedzi. Ocenę wykonuje się za pomocą odpowiedzi na szereg pytań, gdzie odpowiedzią może być np. Skala Likerta 1-5 w postaci gwiazdek.

Ankiety oceny pracowników z zamkniętymi odpowiedziami są szybsze w wypełnieniu, bardziej precyzyjne w ocenie i automatycznie dostarczają gotowy raport.

Ocena pracownika – wzór

Nie ma jednego sprawdzonego wzoru ankiety oceny pracownika. Formularze powinny być dostosowane do informacji, jakie firma chce poznać oraz uwzględniać charakter firmy. Poniżej znajdują się uniwersalne wytyczne, które sprawią, że ocena pracownicza będzie lepiej przeprowadzona:

  • jasne przekazanie celu oceny,
  • transparentne przedstawienie kryteriów oceny,
  • anonimowość odpowiedzi,
  • prostota dokonania oceny,
  • dostęp do uzyskanej oceny,
  • możliwość odwołania się od oceny,
  • systematyczność przeprowadzania ocen.

Ocena pracownika – przykład ankiety

Ankieta oceny pracownika
Ankieta oceny pracownika ze skalą Likerta

Ankiety są świetnym narzędziem do przeprowadzania ocen pracowników. Ankieta oceny pracownika powinna rozpocząć się od wprowadzenia, gdzie podane jest:

  • kogo dotyczy ankieta,
  • informacja, że ankieta jest anonimowa,
  • przybliżony czas wypełnienia ankiety.
Ocena pracownika również może odbyć się na telefonie
Ocena pracownika również może odbyć się na telefonie

Po stronie powitalnej umieszczane są pytania dotyczące ocenianej osoby, np.:

  • Dostosowuje sposób komunikowania do rozmówcy ?
  • Zachęca rozmówcę do wypowiedzi, nie przerywając mu?
  • Okazuje zainteresowanie rozmową?
  • W czasie rozmowy z pracownikiem, kontroluje rozmowę, aktywnie słuchając i zadając pytania precyzujące?
  • Potwierdza zrozumienie wysłuchanych informacji ?
  • Podsumowuje zebrane informacje?
  • Dzieli się istotnymi dla pracowników informacjami?
  • Rozmawia konkretnie i zrozumiale dla słuchaczy?
  • Dba o dobre zrozumienie podczas rozmowy?

Dobrze jest ograniczyć liczbę pytań do minimum. Mimo że pracownicy raczej wypełnią ankietę, to ich skupienie może być utrudnione przy długiej ankiecie. Czas wypełnienia całej ankiety nie powinien być dłuższy niż 10 minut.

Metody oceny pracowniczej

Istnieje wiele metod oceny pracowniczej, w zależności od potrzeb można zastosować poniżej wskazane schematy.

Ocena 360 stopni – więcej źródeł oceny

W przypadku oceny pracowników coraz częściej się mówi o ocenie 360 stopni. Jest to nic innego tylko klasyczna ocena pracownika, gdzie oceny dokonuje więcej osób. W modelu 360 stopni, oceny pracownika dokonują jego przełożeni, współpracownicy, podwładni, kontrahenci oraz on sam. Metoda ta jest bardziej czasochłonna, ale jakość wyników jest dużo większa niż w przypadku kiedy poszczególnego pracownika ocenia tylko jeden przełożony.

Ocena 180 stopni – kiedy nie ma tylu źródeł

W wielu przypadkach ocena 360 stopni, wymaga zbyt dużej ilości źródeł oceny. Wtedy można ją zastąpić oceną 180 stopni, w której wystarczą dwa źródła oceny.

Ośrodek rozwoju (Development Center)

Wielowymiarowa metoda oceny kompetencji pracowniczych. Prowadzenie tej metody jest kosztowne, lecz daje bardzo dobre efekty w zakresie oceny potencjału i kompetencji pracowników.

Metoda polega na powołaniu zespołu oceniającego, składający się ze specjalnie wyszkolonych pracowników. Metoda pozwala na zdiagnozowanie poziomu rozwoju cech osobowości koniecznych do bycia skutecznym handlowcem oraz oceny zachowań i schematów działania, które są w pracy pożądane.

Technika Wydarzeń Krytycznych

Metoda ta również wymaga większego wkładu pracy. Polega na prowadzeniu rejestru sukcesów i porażek podwładnego. Po pewnym czasie następuje podsumowanie. Metoda nie jest zbyt skuteczna, ponieważ przełożeni mają często problem z obiektywnym spojrzeniem na porażki i sukcesy.

Ocena okresowa pracownika – przykład

Regularne badanie pracowników jest bardzo istotne dla ich wydajności i motywacji do dalszej pracy. Przeprowadzanie oceny pracownika raz na kwartał, czy 6 miesięcy pozwoli szybciej reagować na powstałe problemy. Im szybsza reakcja, tym szybciej eliminowany jest problem, który wpływa na funkcjonowanie przedsiębiorstwa.

Ocena roczna pracownika – przykład

Najpopularniejszym okresem przeprowadzania oceny pracowniczej jest koniec roku. Taka ocena jest nazywana Oceną roczną pracownika. Jest to bardzo popularna forma oceny w dużych organizacjach, gdzie procesy, projekty trwają dłużej i częstsze wykonywanie oceny nie ma większego sensu.

Konkluzja

Ocena pracownicza jest niezbędnym narzędziem w funkcjonowaniu firmy. Jest ona szalenie ważna przy rekrutacji i utrzymaniu pracowników. Wykorzystując ankiety online, zyskasz bardzo dużo czasu. Dzięki regularnie przeprowadzanym ocenom Twoi pracownicy będą działali sprawnie i zmotywowaniu będą mogli rozwiązywać nawet najtrudniejsze problemy.

Zachęcam do przetestowania naszego narzędzia – załóż darmowe konto